บริเวณภาคกลางของประเทศไทย พื้นที่โดยส่วนใหญ่เป็นที่ราบที่เกิดจากการทับถมดินตะกอนของแม่น้ำ ดังนั้นจึงมีการตั้งถิ่นฐานที่อยู่อาศัยอยู่ตรงบริเวณน้ำ ประกอบกับการพายเรือสินค้า จนกลายเป็นตลาดน้ำ การเล่นเพลง หรือการอาศัยอยู่บน เรือนแพ เป็นต้น
ต่อมามีการสร้างบ้านทรงไทยเพื่ออยู่อาศัยขึ้น ซึ่งนับว่าเป็นภูมิปัญญาของบรรพบุรุษไทย ที่ได้คิดสร้างที่อยู่อาศัยที่เหมาะสมกับสภาพภูมิประเทศ ภูมิอากาศ เพราะเรือนไทยในภาคกลางนั้น เป็นเรือนยกพื้นสูง เพื่อป้องกันน้ำท่วมตัวเรือน เพราะในปลายฤดูฝนจะมีน้ำป่าไหลหลากจากทางเหนือมาท่วมพื้นที่ลุ่มในภาคกลาง และหากมีลมพายุก็สามารถพัดผ่านใต้ถุนเรือนไปได้ ใต้ถุนเรือนยังสามารถใช้เป็นสถานที่ทอผ้า ตำข้าว เก็บของ ได้อีกด้วย ส่วนหลังคาที่สูงและลาดชัน ก็เหมาะ กับสภาพอากาศที่ร้อนอบอ้าว และมีฝนตกชุกของภาคกลาง ทำให้อากาศร้อนจากภายนอกถ่ายเทมายังห้องได้ช้า และทำให้ฝนไหลลงอย่างรวดเร็ว รอบตัวเรือนมีชายคายื่นยาวเป็นกันสาดของฝน และ แสงแดด บ้านทรงไทยของภาคกลาง เป็นการสร้างบ้านที่คำนึงถึงเรื่องทิศทางของการระบายลม และระบายความร้อน โดยลมประจำที่พัดผ่าน เรียกว่า ลมว่าว หรือลมตะเภา พัดจากทิศใต้ไปทิศเหนือ
ฉะนั้นการวางตัวเรือนจึงต้องหันไปทางทิศใต้ หรือทิศเหนือ เพื่อให้ลมพัดผ่าน เอกลักษณ์อย่างหนึ่งของเรือนไทยภาคกลาง คือ มีชานบ้าน ซึ่งเป็นที่โล่งกลางบ้าน มีประโยชน์ เช่น เป็นที่พักหย่อนใจของคนในครอบครัว นั่งทำงาน รับรองแขก และการอยู่รวมกันเป็นครอบครัวใหญ่ เมื่อลูกหลานแต่งงาน และต้องการขยายพื้นที่ของเรือน ก็สามารถสร้างเรือนเชื่อมต่อกันได้โดยใช้ชานบ้านเป็นตัวเชื่อมเข้าด้วยกัน เนื่องจากประโยชน์ใช้สอยที่เหมาะกับสภาพภูมิศาสตร์ และสภาพชีวิตที่เป็นสังคมเกษตร ทำให้เรือนไทยภาคกลางเป็นเอกลักษณ์หนึ่งของวัฒนธรรมในการดำรงชีวิตของคนในภาคกลาง ซึ่งบ้านเรือนไทยภาคกลางนั้น จะสร้างด้วยไม้ที่แบ่งเป็น 2 ประเภท คือ
1. เรือนไทยเครื่องสับ เป็นเรือนที่ทำด้วยไม้เนื้อแข็ง
2. เรือนไทยไม้ผูก เป็นเรือนที่ทำด้วยไม้ไผ่เป็นส่วนใหญ่
ลักษณะของเรือนไทยภาคกลาง จะเป็นเรือนที่ยกใต้ถุนสูง ซึ่งสูงจากพื้นดินประมาณพ้นศีรษะ รวมทั้งระเบียง และชานก็ยกสูงด้วย การยกใต้ถุนสูงนี้ จะมีระดับที่ลดหลั่นกันไปตามพื้นการใช้สอยของตัวเรือน หลังคาทรงจั่วสูง ชายคายื่นยาว หลังคาของเรือนไทยเป็นแบบทรงมนิลา ที่ใช้ไม้ทำโครงและใช้จากแฝก หรือกระเบื้องดินเผาเป็นวัสดุมุงหลังคา วัสดุเหล่านี้ต้องใช้วิธีมุงตามระดับองศาที่สูงชันมาก น้ำฝนจึงจะไหลได้เร็ว ไม่รั่ว และการทำหลังคาทรงสูงนี้ มีผลช่วยบรรเทาความร้อนที่จะถ่ายเทลงมายังส่วนล่าง ทำให้ที่พักอาศัยเย็นสบาย
ขอขอบคุณบทความดี ๆ จาก thaigoodview.com