ภาคเหนือ  เป็นภูมิภาคที่มีพื้นที่ส่วนใหญ่ประกอบด้วยภูเขาและที่ราบระหว่างหุบเขา  มีทิวเขาที่สำคัญ  เช่น  ทิวเขาแดนลาว  ทิวเขาถนนธงชัย  ทิวเขาผีปันน้ำ  และทิวเขาหลวงพระบาง  ถือเป็นแหล่งกำเนิดของแม่น้ำลำธารที่สำคัญหลายสาย อันได้แก่  แม่น้ำปิง  แม่น้ำวัง  แม่น้ำยม  และแม่น้ำน่าน  และระหว่างทิวเขาต่าง ๆ เหล่านี้จะมีที่ราบแคบ ๆ ซึ่งเป็นบริเวณที่มีความอุดมสมบูรณ์  ใช้ปลูกพืชได้ผลดี  เนื่องจากเป็นดินที่เกิดจากแม่น้ำพัดพาดินตะกอนมาทับถมกัน  จึงมีประชากรตั้งถิ่นฐานมาช้านานจนกลายเป็นเมืองสำคัญต่าง ๆ ในภาคเหนือ  เช่น  เมืองเชียงใหม่  ลำปาง  ลำพูน  แพร่  น่าน  ตาก  พะเยา  เป็นต้น

          ในอดีต คนในภาคเหนือส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม  และเลี้ยงสัตว์อยู่ตามพื้นที่ราบระหว่างหุบเขา  ส่วนชาวไทยภูเขามีอาชีพทำไร่เลื่อนลอย  ปลูกฝิ่นอยู่บริเวณเขตภูเขาสูง  การที่ภาคเหนือมีสภาพภูมิประเทศที่อุดมด้วยป่าไม้  จึงมีการนำไม้เหล่านั้นมาปลูกสร้างบ้านเรือนในสมัยแรก ๆ ที่เข้ามาตั้งถิ่นฐาน  มีการถางป่าเพื่อทำไร่เลื่อนลอยและปลูกฝิ่น  ส่งผลให้พื้นที่ป่าไม้ในภาคเหนือลดจำนวนลง  ซึ่งมีผลกระทบต่อสภาพแวดและการดำรงชีวิต  คือ  เกิดการพังทลายของดิน  เมื่อฝนตกน้ำจะไหลลงมาอย่างรวดเร็วก่อให้เกิดน้ำท่วม และเกิดความแห้งแล้งในฤดูร้อน  ปลูกพืชไม่ได้ผลดีเท่าที่ควร  ในปัจจุบันจึงมีโครงการพัฒนาภาคเหนือที่ดำเนินตามพระราชดำริของพระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัว  ที่เรียกว่า  โครงการหลวงเพื่อช่วยแก้ปัญหาความยากจนให้แก่ชาวเขาที่อาศัยอยู่บนที่สูง  และชาวเมืองที่อาศัยในบริเวณที่ราบ

ลักษณะภูมิประเทศของภาคเหนือที่เต็มไปด้วยภูเขา  หุบเขา  จึงมีโครงสร้างทางธรณีวิทยาที่เต็มไปด้วยแหล่งแร่ธาตุ  เช่น  แร่ดีบุก  วุลแฟรม  เงิน  ลิกไนต์  ทำให้ประชาชนรู้จักนำแร่เหล่านี้มาใช้ประโยชน์  เช่น  การทำเครื่องประดับและเครื่องใช้จากแร่เงิน  การทำเหมืองลิกไนต์  ที่อำเภอแม่เมาะ  จังหวัดลำปาง  นอกจากนี้ภาคเหนือยังเป็นภาคที่มีทิวทัศน์ธรรมชาติที่สวยงาม  มีโบราณสถานที่สำคัญหลายแห่ง และมีอุณหภูมิของอากาศที่เย็นสบายกว่าภาคอื่น  ชาวเมืองและชาวไทยภูเขายังคงรักษาวัฒนธรรมเก่าแก่ของตนไว้  จึงส่งผลให้ภาคเหนือมีผู้นิยมมาท่องเที่ยวมากมายในช่วงฤดูหนาว  โดยเฉพาะที่จังหวัดเชียงใหม่  เชียงราย  แม่ฮ่องสอน  อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวจึงทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงต่อการดำเนินชีวิตของผู้ คน  มีการผลิตงานหัตถกรรมเพื่อขายเป็นของที่ระลึก  งานหัตถกรรมที่สำคัญ  เช่น  การทำเครื่องเขิน  เครื่องเงิน  การทอผ้าฝ้ายและผ้าไหม  การแกะสลักไม้  การทำร่มกระดาษสา  การปั้นเครื่องปั้นดินเผา  เป็นต้น  ซึ่งเป็นการสร้างรายได้เพิ่มจากอาชีพเกษตรของชาวบ้าน  ทำให้ชาวบ้านมีการดำเนินชีวิตที่ดีขึ้น

ขอขอบคุณบทความดี ๆ จาก  trueplookpanya.com